Nowa norma EN ISO 20345:2022 określa podstawowe i dodatkowe (opcjonalne) wymagania dotyczące ogólnego przeznaczenia obuwia ochronnego. Obejmuje ona m.in. zagrożenia mechaniczne, odporność na poślizgi, zagrożenia termiczne i właściwości ergonomiczne.
Jaki wpływ mają w praktyce nowe normy dotyczące obuwia ochronnego?
W 2022 roku opublikowano nową normę dotyczącą obuwia ochronnego, oznaczaną jako EN 20345:2022. Norma ta nie tylko dostosowuje istniejące wymagania, ale również wprowadza nowe.
Pojawienie się tej nowej normy nie oznacza jednak, że obuwia ochronnego zatwierdzonego zgodnie z normą EN 20345:2011 nie można już sprzedawać. Może ono być nadal sprzedawane do czasu wygaśnięcia aktualnego certyfikatu produktu. Oznacza to, że obuwie ochronne zgodne z obiema normami będzie dopuszczone do użytku do 2027 roku.
Co nowego znajduje się w normie EN ISO 20345:2022?
Norma określa podstawowe i dodatkowe (opcjonalne) wymagania dotyczące ogólnego przeznaczenia obuwia ochronnego. Obejmuje ona m.in. zagrożenia mechaniczne, odporność na poślizgi, zagrożenia termiczne i właściwości ergonomiczne.
1. Wymagania dotyczące odporności na poślizgi
Oznaczenia SRA, SRB i SRC zostają usunięte. Testy poślizgowości podobne do SRA zostaną włączone do podstawowych wymagań certyfikacji, dlatego nie mają specjalnego oznaczenia.
Oprócz podstawowej certyfikacji można przeprowadzić dodatkowy test poślizgowości, po którym stosuje się oznaczenie SR (odporność na poślizgi).
W przypadku obuwia z, na przykład, wypustkami, które w praktyce może być trudne lub niemożliwe do przetestowania zgodnie ze standardem, można oznaczyć obuwie następującym symbolem: .
Metody testowania zostały nieznacznie zmodyfikowane, aby lepiej odwzorowywać rzeczywistość, na przykład wszystkie testy poślizgowości przeprowadza się na płytkach.
2. Wymagania dotyczące odporności na przebicie
Obuwie wyposażone w ochronę przed przebiciem gwoździem wcześniej miało oznaczenie P.
Oznaczenie to nie określało jednak, z jakiego materiału wykonana jest ochrona przed gwoździami. Nowa norma w pewnym stopniu wyjaśnia, z jakiego materiału wykonana jest ochrona oraz jaki rozmiar gwoździa testowego zastosowano w testach. Mniejsza średnica gwoździa generuje większe ciśnienie, a tym samym wyższe wymagania dotyczące ochrony.
P: Ochrona przed gwoździami ze stali, średnica gwoździa testowego 4,5 mm.
PL: Ochrona przed gwoździami z materiału „nie metalowego”, średnica gwoździa testowego 4,5 mm.
PS: Ochrona przed gwoździami z materiału „nie metalowego”, średnica gwoździa testowego 3 mm.
3. Poziomy ochrony
Liczba poziomów ochrony zwiększyła się z SB–S5 do SB–S7 wraz z przypisanymi podpoziomami. Poprzednie poziomy ochrony dzielono następująco: SB, S1, S2, S3, S4 i S5, przy czym SB był jedynym poziomem ochrony dopuszczającym otwarty obrusiec. S1 bywało uzupełniane o ochronę przed gwoździami i wówczas oznaczano je jako S1P. S4 i S5 to tak zwane produkty klasy II (kalosze).
Nowy główny podział to: SB, S1, S2, S3, S4, S5, S6 i S7. Poziom ochrony S1 nadal będzie oznaczany sufiksem P, czyli S1P. Jednak ze względu na rozszerzenie testów ochrony przed gwoździami o oznaczenia P, PL i PS, poziom ochrony S1 będzie można określić również za pomocą tych dodatków: S1P, S1PL i S1PS.
Inne poziomy ochrony, które już wcześniej zawierały wymagania dotyczące ochrony przed gwoździami, nie są już tak oznaczane, ponieważ sam poziom ochrony wskazuje, że produkt spełnia te wymagania. Warto jednak wiedzieć, jaki rodzaj ochrony przed gwoździami jest w produkcie zastosowany. Na przykład poziom ochrony S3 (zawierający wymagania dotyczące ochrony przed gwoździami) został zatem podzielony na trzy następujące poziomy: S3, S3L i S3S. S3 jest testowany stalowym gwoździem, S3L – ochroną przed gwoździami z materiału „nie metalowego” z dużym gwoździem (L = Large), a S3S – ochroną przed gwoździami z materiału „nie metalowego” z małym gwoździem (S = Small). W ten sam sposób podzielono poziomy ochrony S5 i S7, ponieważ również one zawierają wymagania dotyczące ochrony przed gwoździami.
4. Wymagania szczególne
Liczba wymagań dodatkowych wzrosła z 12 do 18. Niektóre z nich usunięto i włączono do podstawowej certyfikacji, inne zaś dodano. Nowa lista 18 możliwych wymagań dodatkowych wygląda następująco:
Kody i wymagania:
PL - Odporność na przebicie (wkład nie metalowy)
PS - Odporność na przebicie (wkład nie metalowy)
C - Obuwie częściowo przewodzące
A - Obuwie antystatyczne
HI - Izolacja termiczna podeszwy zewnętrznej
CI - Izolacja na zimno podeszwy zewnętrznej
E - Absorpcja energii w obszarze pięty
WR - Odporność na wodę
M - Ochrona śródstopia
AN - Ochrona kostki
CR - Odporność na przecięcie
SC - Odporność na otarcia
SR - Odporność na poślizgi (płytki ceramiczne z gliceryną)
WPA - Przenikanie i absorpcja wody
HRO - Odporność na gorące kontakty
FO - Odporność na oleje napędowe
LG - Przyczepność na drabinie
5. Przyczepność na drabinie
Jest to nowa funkcja, która nie była uwzględniana w poprzednich wersjach normy. Nie jest to obowiązkowe podstawowe wymaganie, lecz test opcjonalny.
Przyczepność na drabinie (LG) wskazuje, czy obuwie jest bezpieczne do noszenia podczas korzystania z drabin. Obcas buta zapobiega przesunięciu się stopy przez szczebel, pomagając tym samym zapobiegać upadkowi z drabiny.
6. FO nie jest już obowiązkowe
Istnieją dwa rodzaje wodoodporności: WR i WPA. WPA to nowa nazwa WRU. WRU nie jest już używane. Wodoodporność całego buta nadal jest testowana i oznaczana kodem WR. Dodatkową funkcją, która może być testowana, jest WPA. Wskazuje ona na stopień wodoodporności cholewki lub trzonu buta. Te litery dotyczą wyłącznie butów. Kalosze zawsze powinny być wodoodporne, dlatego test na nieszczelność jest podstawowym wymaganiem (bez liter).
7. Odporność podeszwy na otarcia
Podeszwy nie testowano wcześniej pod kątem odporności na otarcia. W przyszłości należy udowodnić, że podeszwa skutecznie chroni palce przed nadmiernym zużyciem. Oznaczenie to: SC (Scuff Cap).
8. Oleje napędowe
W przeciwieństwie do najnowszej wersji EN ISO 20345, test na oleje napędowe nie jest już obowiązkowy dla klasyfikacji S. Jeśli istnieje prawdopodobieństwo regularnego kontaktu z olejami napędowymi, należy sprawdzić wersję normy:
EN ISO 20345:2011 S1 jest testowana na paliwach.
EN ISO 20345:2022 S1 nie jest testowana na paliwach.
Jeśli ma Pan kontakt z węglowodorami, buty muszą miećoznaczenie FO.
