EN ISO 13688 (voorheen EN 340) is de basisnorm voor beschermende kleding. De norm beschrijft de algemene eisen waaraan elk beschermend kledingstuk moet voldoen: onschadelijkheid van de materialen (bijvoorbeeld pH-waarde en geen schadelijke azokleurstoffen of chroom VI), ergonomie en draagcomfort, maatvoering en maataanduiding, veroudering, en duidelijke etikettering met informatie van de fabrikant. EN ISO 13688 biedt zelf geen specifieke bescherming tegen een risico; de norm wordt altijd gecombineerd met een specifieke beschermingsnorm, zoals EN ISO 11612, EN ISO 20471 of EN 343. Samen met de CE-markering volgens de Europese PBM-verordening (EU) 2016/425 laat dit zien dat het kledingstuk veilig en geschikt is als persoonlijk beschermingsmiddel.
EN ISO 11612 geldt voor beschermende kleding tegen hitte en vlammen voor industriële werknemers (niet voor brandweer of lassers). De kleding beperkt vlamverspreiding en beschermt tegen kortstondig contact met verschillende vormen van hitte. De prestaties worden met codes aangegeven: A (beperkte vlamverspreiding, A1 en/of A2), B (convectiehitte, B1–B3), C (stralingshitte, C1–C4), D (gesmolten aluminiumspatten, D1–D3), E (gesmolten ijzerspatten, E1–E3) en F (contacthitte, F1–F3). Hoe hoger het cijfer, hoe hoger het beschermingsniveau. Kleding moet minimaal voldoen aan code A plus ten minste één hittecode. Toepassing onder meer in de petrochemie, metaalindustrie, gieterijen en onderhoud bij hoge temperaturen.
EN ISO 14116 beschrijft materialen en kleding met beperkte vlamverspreiding. Deze kleding is bedoeld voor situaties met incidenteel en kortstondig contact met kleine vlammen, waarbij geen bescherming tegen hitte vereist is. Het resultaat wordt uitgedrukt in een index van 1 tot 3: bij index 3 is de vlamverspreiding het sterkst beperkt en dooft de stof snel uit; bij index 1 kan er een gat in de stof ontstaan. Kleding met index 1 mag daarom niet direct op de huid worden gedragen, maar alleen over kleding met index 2 of 3. Op het etiket staat ook na hoeveel wasbeurten de eigenschap is getest. Heeft u bescherming tegen hitte nodig, kies dan kleding volgens EN ISO 11612.
EN 1149-5 stelt eisen aan antistatische beschermende kleding. De kleding voert statische elektriciteit gecontroleerd af, zodat er geen vonken ontstaan die een explosieve atmosfeer kunnen ontsteken, bijvoorbeeld in ATEX-zones in de (petro)chemie, offshore of bij tankopslag. Voor een goede werking moet de kleding volledig gesloten worden gedragen, alle niet-antistatische kleding eronder bedekken en moet de drager geaard zijn, bijvoorbeeld via antistatische of ESD-veiligheidsschoenen (weerstand tussen lichaam en aarde lager dan 10⁸ Ω). Trek antistatische kleding nooit uit of open in een explosiegevaarlijke zone. Let op: EN 1149-5 beschermt niet tegen elektrische schokken of netspanning.
EN 13034 geldt voor chemicaliënbeschermende kleding met beperkte bescherming tegen vloeibare chemicaliën, ook wel Type 6 genoemd (PB[6] voor kleding die een deel van het lichaam bedekt). De kleding beschermt tegen een lichte nevel, kleine spatten en druppels van chemicaliën, waarbij de stof de vloeistof afstoot en doordringing beperkt. Dit type is geschikt bij een laag risico, waarbij de drager na een spat tijd heeft om de kleding uit te trekken en zich te wassen. Denk aan schoonmaak, laboratoria, onderhoud en werk in de chemische en petrochemische industrie. Bij grotere hoeveelheden chemicaliën of vloeistoffen onder druk is een hoger beschermingstype nodig.
EN 343 is de norm voor kleding die beschermt tegen regen, sneeuw, mist en vocht bij temperaturen tot -5 °C. Er wordt gekeken naar twee eigenschappen: de waterdichtheid van stof en naden en het ademend vermogen (waterdampweerstand, Ret). Beide worden uitgedrukt in een klasse; hoe hoger de klasse, hoe beter de prestatie. In de huidige editie (EN 343:2019) lopen beide klassen van 1 tot 4, in de oudere editie van 1 tot 3. Bij een lage ademendheidsklasse kan een maximale draagtijd gelden. Waterdichte werkkleding is onmisbaar voor buitenwerk, zoals in de bouw, infra, haven, logistiek en offshore.
EN 14058 geldt voor kledingstukken zoals jassen, bodywarmers, broeken en vesten die beschermen tegen koele omgevingen tot ongeveer -5 °C, binnen en buiten. De belangrijkste waarde is de thermische weerstand (Rct), ingedeeld in klasse 1 tot 4: hoe hoger de klasse, hoe beter de isolatie. Daarnaast kunnen optioneel worden vermeld: luchtdoorlatendheid (klasse 1 tot 3, klasse 3 is het meest winddicht), waterdichtheid (WP) en de isolatiewaarde van het complete kledingstuk (Icler). Niet geteste eigenschappen worden met een X aangegeven. Geschikt voor bijvoorbeeld koel- en vrieshuizen, voedingsindustrie, bouw en buitenwerk. Voor echte koude onder -5 °C geldt EN 342.
IEC 61482-2 is de norm voor beschermende kleding tegen de thermische gevaren van een elektrische vlamboog: extreme hitte, vlammen en wegspattend gesmolten metaal. Dit pictogram hoort bij de eerdere editie van de norm (IEC 61482-2:2009). De kleding wordt op twee manieren getest. Bij de boxtest (IEC 61482-1-2) wordt de kleding ingedeeld in klasse 1 (4 kA) of klasse 2 (7 kA). Bij de open-boogtest (IEC 61482-1-1) wordt de beschermingswaarde in cal/cm² bepaald als ATPV of EBT. Hoe hoger de waarde, hoe meer energie de kleding kan weerstaan. Toepassing bij werkzaamheden aan of nabij elektrische installaties, zoals in energiebedrijven, netbeheer en industrieel onderhoud.
Dit pictogram hoort bij de nieuwe editie van IEC 61482-2 (IEC 61482-2:2018, in Europa EN IEC 61482-2:2020) voor kleding die beschermt tegen de thermische gevaren van een elektrische vlamboog. De bekende testen blijven gelden: de boxtest met APC-klasse 1 (4 kA) of klasse 2 (7 kA) en de open-boogtest met een ATPV- of EBT-waarde in cal/cm². Nieuw is de ELIM-waarde (Incident Energy Limit): het energieniveau waaronder geen kans op tweedegraads brandwonden wordt verwacht. Hiermee kunt u de kleding nauwkeuriger afstemmen op de risico-inventarisatie van uw werkplek. Geschikt voor elektrotechnici, netbeheer, energiecentrales en industrieel onderhoud.
EN ISO 11611 is de norm voor beschermende kleding bij lassen en verwante processen, zoals snijden en slijpen. De kleding beschermt tegen lasspatten (kleine druppels gesmolten metaal), kortstondig contact met vlammen en stralingshitte, en biedt een beperkte elektrische isolatie bij kortstondig, onbedoeld contact met spanningvoerende delen tot ca. 100 V gelijkspanning. Er zijn twee klassen: klasse 1 voor minder gevaarlijke lastechnieken met weinig spatten en stralingshitte (bijvoorbeeld TIG-lassen of solderen) en klasse 2 voor zwaardere technieken met veel spatten (bijvoorbeeld MAG-lassen, elektrodelassen, plasmasnijden of lassen boven het hoofd en in besloten ruimtes). Daarnaast wordt de vlamverspreiding aangeduid met A1 en/of A2.
EN ISO 20471 is de norm voor waarschuwingskleding met hoge zichtbaarheid voor beroepsmatig gebruik. De kleding zorgt dat u overdag goed opvalt door fluorescerend materiaal (geel, oranje of rood) en in het donker in koplampen zichtbaar bent door retroreflecterende strepen. Er zijn drie klassen, gebaseerd op de minimale oppervlakte zichtbaar materiaal: klasse 1 (0,14 m² fluorescerend en 0,10 m² reflecterend), klasse 2 (0,50 m² en 0,13 m²) en klasse 3 (0,80 m² en 0,20 m²), waarbij klasse 3 de hoogste zichtbaarheid biedt. Door bijvoorbeeld een jas en broek te combineren, kan een hogere klasse worden bereikt. Toepassing bij wegwerkzaamheden, spoor, logistiek en havens.
EN 13758-2 is de norm voor kleding die beschermt tegen schadelijke UV-straling van de zon. Kleding die aan deze norm voldoet, heeft een UV-beschermingsfactor (UPF) van meer dan 40 en laat minder dan 5% UVA-straling door. Dit wordt aangegeven met het label ‘UPF 40+’. De norm stelt ook eisen aan het ontwerp: kleding voor het bovenlichaam moet de romp, schouders en een groot deel van de bovenarmen bedekken, kleding voor het onderlichaam moet doorlopen tot onder de knie. Alleen bedekte huid is beschermd, en de bescherming kan afnemen bij slijtage, uitrekken of nat worden. Ideaal voor buitenwerkers in de bouw, infra, groenvoorziening en offshore.
EN ISO 20345 is de Europese norm voor veiligheidsschoenen. Elke veiligheidsschoen heeft een neus die bestand is tegen een slag van 200 joule en een druk van 15 kN. De classificatie (editie 2022) geeft extra eigenschappen aan: SB (basis), S1 (gesloten hiel, antistatisch, schokabsorberende hiel), S2 (S1 + waterafwerend bovenwerk), S3 (S2 + antiperforatie en profielzool), S4 en S5 (rubber of kunststof laarzen; S5 met antiperforatie en profielzool), en nieuw: S6 en S7 (volledig waterbestendig). Antiperforatie wordt aangegeven met P, PL of PS. Een basis-slipweerstand is verplicht; SR staat voor extra slipweerstand op een gladde ondergrond met glycerine. Op oudere modellen ziet u nog SRA, SRB of SRC (editie 2011).
EN 166 is de basisnorm voor persoonlijke oogbescherming, zoals veiligheidsbrillen, ruimzichtbrillen en gelaatsschermen. De markering op het montuur en de lens vertelt welke bescherming het product biedt. De optische klasse (1, 2 of 3) geeft de kwaliteit van de lens aan; klasse 1 is geschikt voor langdurig gebruik. De mechanische sterkte wordt aangeduid met S (verhoogde sterkte), F (lage energie-impact, 45 m/s), B (gemiddelde energie, 120 m/s) of A (hoge energie, 190 m/s); T betekent getest bij extreme temperaturen. Toepassingsgebieden zijn onder meer 3 (vloeistoffen), 4 (grove stof), 5 (gas en fijn stof), 8 (kortsluitvlamboog) en 9 (gesmolten metaal). K staat voor krasbestendig en N voor anti-condens.
NFPA 2112 is een Amerikaanse norm voor vlamvertragende kleding die industriële werknemers beschermt tegen een flash fire: een plotselinge, kortstondige steekvlam, bijvoorbeeld door ontbranding van gas, damp of stof. De stof wordt onder meer getest op verkolingslengte (maximaal 100 mm) en nabranden (maximaal 2 seconden), hittebestendigheid zonder smelten of druppelen en krimp. Daarnaast wordt een complete overall getest op een testpop met sensoren: bij 3 seconden blootstelling aan vlammen mag de voorspelde lichaamsverbranding niet hoger zijn dan 50%. Certificering gebeurt door een onafhankelijke instantie. Deze norm wordt veel gevraagd in de olie- en gasindustrie, petrochemie en offshore, vooral bij Amerikaanse opdrachtgevers.
NFPA 70E is de Amerikaanse norm voor elektrische veiligheid op de werkplek. De norm beschrijft veilige werkmethoden bij werkzaamheden aan of nabij elektrische installaties en de persoonlijke beschermingsmiddelen die nodig zijn tegen schokken en vlambogen. Kleding moet ‘arc rated’ zijn, met een boogwaarde (ATPV of EBT in cal/cm²) die minimaal gelijk is aan de berekende energie van een mogelijke vlamboog. NFPA 70E werkt met PPE-categorieën: categorie 1 (minimaal 4 cal/cm²), 2 (8 cal/cm²), 3 (25 cal/cm²) en 4 (40 cal/cm²). Kleding met deze aanduiding is geschikt voor elektriciens en onderhoudsmonteurs, vooral bij projecten die Amerikaanse normen volgen. De Europese tegenhanger voor kleding is IEC 61482-2.
ASTM F2413-18 is de Amerikaanse norm voor veiligheidsschoenen met een beschermende neus. Elke schoen biedt bescherming tegen slag (I/75) en druk (C/75). Daarnaast kunnen extra eigenschappen worden vermeld, zoals EH (Electrical Hazard), Mt (wreefbescherming), PR (antiperforatie), SD (statisch dissipatief) en Cd (geleidend). Schoenen met EH-aanduiding zijn getest met 18.000 volt gedurende één minuut, waarbij de lekstroom maximaal 1,0 mA mag zijn. Ze bieden een secundaire bescherming bij onbedoeld contact met spanningvoerende delen, onder droge omstandigheden. Bij nat weer, slijtage of beschadiging van de zool neemt de bescherming af. Geschikt voor elektriciens en technici, vooral op projecten waar Amerikaanse normen gelden.
ASTM F3445-21 is de Amerikaanse norm voor slipweerstand van veiligheidsschoenen. De complete schoen wordt getest volgens de methode ASTM F2913 op een tegelvloer (quarry tile), zowel droog als nat. Bij elke test, zowel met de hak naar voren als met de voorvoet naar achteren, moet de wrijvingscoëfficiënt minimaal 0,40 zijn. Schoenen die slagen, krijgen een permanent label met de vermelding ‘F3445-21’ en de aanduiding SR (slip resistant). De test wordt uitgevoerd door een onafhankelijk laboratorium. Een goede slipweerstand helpt uitglijden te voorkomen, een van de meest voorkomende oorzaken van ongevallen op de werkvloer, zoals in de horeca, logistiek, industrie en onderhoud.